STATUTS I. Num, sedia ed intent Num, sedia Cun num "Partida Naziunal Rumantscha" exista in'uniun (PNR) tenor ils art. 60 fin 79 dal Cudesch civil svizzer, uschè lunsch che quests statuts na fixesehan nagut auter. La sedia dal PNR (l'uniun) vegn fixada da la suprastanza.
Intent 1. La PNR ha l'intent da mantegnair e promover la lingua e cultura rumantscha, en spezial dentant: a) dad edir ina gasetta quotidiana rumantscha en ils idioms existents ed en rumantsch grischun. b) da promover la litteratura, la scolaziun e la perscrutaziun rumantscha ed en spezial la perfecziun dals schurnalists rumantschs. 2. La PNR ha ultra da quai l'intent da garantir la quadrilinguitad da la Svizra e Grischun. Ella sustegna, uschè lunsch che quai para cunvegnent, era las stentas da la LR e da sias societads affiliadas.
II. Commembranza Mintga persuna natirala, che ha cumplenì il l6avel onn da naschientscha, po daventar commembra de la PNR. Era societads e persunas giuridicas pon vegnir recepidas sco commembras. La suprastanza decida sin fundament dad ina dumonda en scrit davart la recepziun. Ella po era refusar la recepziun.
Fin da la commembranza La commembranza scada: a) tras extrada che sto vegnir declerada a la suprastanza a b) tras la mort; c) tar persunas giuridicas, societads simplas, societads collectivas e comnmanditaras tras dissoluziun; d) tras exclusiun che la suprastanza po decider cun inditgar ils motivs. La persuna exclusa ha in dretg da recurs a la proxinma radunanza ordinaria de la PNR. Il recurs è d'inoltrar cun brev inscritta al president per Manus da la radunanza de la PNR entaifer 30 dis suenter avair retschet la cononunicaziun da l'exclusiun.
Dretg sin la facultad de la PNR Tuts dretgs e tuttas pretensiuns persunalas da commembers de la PNR sin la facultad da l'uniun èn exclus. En spezial han commembers che sortan u che vegnan exclus nagin dretg sin la facultad de la PNR.
III. Meds Art. 6 Mintga commember de la PNR ha da prestar ina contribuziun annuala che duai esser pli auta per persunas giuridicas e societads da conimerzi che per persunas natiralas. Commembers che sortan u che vegnan exclus han da pajar la contribuziun annuala fin a la fin da l'onn da gestiun current.
Ulteriurs meds Ulteriurs nmeds de la PNR vegnan acquistads tras contribuziuns privatas e publicas, tras donaziuns da tutta spezia, tras servetschs ed occurenzas. Fauturs vegnan, sin giavisch, orientads periodicamnain davart activitads impurtantas e davart conclus. Ils f auturs n'han nagin dretg da votar e d'eleger.
Art. 8 Per las obligaziuns de la PNR garantescha sulettaniain la facultad da l'uniun. Mintga respunsabladad persunala dals commembers per las obligaziuns da l'uniun e exclusa; per persunas ch'ageschan per l'uniun vala l'art. 55, al. 3 dal Cudesch civil svizzer.
IV. Organisaziun Ils organs de la PNRèn: la radunanza da l'uniun; Radunanza da 1'uniun La radunanza ordinaria da l'uniun vegn convocada da la suprastanza, per regla entaifer ils quatter prinis mais da l'onn. La suprastanza u 5 pertschient dals comnmembers pon pretender la convocaziun dad ina radunanza extraordinaria che sto avair lieu entaifer dus mais dapi l'inoltraziun da la dunmonda. La convocaziun a la radunanza da l'uniun succeda en scrit, il pli tard 20 dis avant il di da la radunanza, ed ha dad inditgar las tractandas. Mintga commember ha il dretg da f ar propostas per nmauns da la proximna radunanza da l'uniun. Talas propostas en dad inditgar sin la glista da tractandas, uschè lunsch che las propostas èn vegnidas communitgadas a la suprastanza cun brev inscritta almain 30 dis avant la radunanza.
Presidenza Manader da la radunanza de la PNR è il president e, sche quel è mmpedi, in auter comnmember da la suprastanza. Il parsura numnna ils dumnbravuschs. L'actuar maina il protocol davart las decisiuns e las elecziuns f atgas da la radunanza. Il protocol è da signar dal parsura e da l'actuar.
Abilitad da decider Mintga radunanza convocada tenor ils statuts è cumpetenta da decider, independentamnain dal duinber dals coammenmbers preschents.
Tractandas Decisiuns pon sulettamnain vegnir prendidas davart dumondas allegadas sin la glista da tractandas.
Dretg da vuschar Mintga conimnember ha ina vusch en la radunanza da l'uniun. Substituziun è exclusa. Persunas giuridicas exequeschan lur dretg da vuschar tras in represchentaflt designà explicitaniain per questa funcziun.
Conclus La radunanza prenda sias decisiuns cun la maioritad da las vuschs inoltradas. Il president votescha era. En cas d'egualitad da las vuschs decida tar conclus il president cun ina segunda vusch, tar elecziuns la sort. Elecziuns e votaziuns succedan avertamnain, uschè lunsch che la radunanza na decida betg il scrutini. Commemubers da l'uniun han da s'abstegnair tar conclus che pertutgan els sezs.
Cumpetenzas Mintg'onn ha lieu alamain ina radunanza da l'uniun. Quella ha las sequentas cumpetenzas nuntransferiblas: eleger la suprastanza da minimal 15 commembers
sco era il president par la durada da 3 onns. Reelecziun e pussaivla,
maximal 3 giadas (en tut pia per 4 periodas). Suprastanza La suprastanza, elegida da la radunanza, sa constituescha sezza (vicepresident, actuar, cassier). La suprastanza elegia in comité executiv da 5 commembers. La suprastanza f ixescha il post admninistrativ (secretariat). Ella regla la legitimaziun da suttascriver par l'uniun.
Convocaziun La suprastanza sa raduna Sm invit dal president uschè savens sco che las f atschentas pretendan. 5 comnmemnbers da la suprastanza pon pretender la convocaziun dad ina seduta da suprastanza che ha dad avair lieu antaifer las trais emnnas suenter la dunionda. La convocaziun a sedutas da suprastanza è da f ar a scrit, par regla 10 dis avant, ad ha dad infurmmmar davart las tractandas. Davart las tractativas è da manar in protocol.
Conclus La suprastanza prenda sias decisiuns e fa las alacziuns cun la maioritad da las vuschs dais commemnbers preschents. Il president votescha ara; an cas d'egualitad da las vuschs dat il president la decisiun da tagl. Dacisiuns davart ina proposta f atga pon ara vegnir prendidas sin via da correspundenza u tras votaziun telegrafica, nun ch'in commmnmemmmber da suprastanza pretandia la deliberaziun orala. Ina decisiun e accaptada, usche lunsch che la maioritad da tut ils commembers da suprastanza èn d'accord. Quests conclus èn medemnamain da protocollar.
Tractandas Davart dumondas ordaifer la glista da tractandas po sulettamain vegnir decidi, sche tuts commmmembars da suprastanza consentan.
Cumpetenzas da la suprastanza La suprastanza decida davart tuttas dumimondas cha nun èn delagadas axplicitamain ad in auter organ, an spazial davart: manar la PNR e realisar l'intent da l'uniun; Comité da patrummadi In comité da patrunadi sustegna las intenziuns de la Partida Naziunal Rumantscha. Sco comamemmibers dal comité da patrunadi pon vegnir elegidas persunalitads cun amants spezials par il mantegniment da la lingua e da la cultura rumantscha u talas che vulan s'engaschar par las f inamiras de la Partida Naziunal Rumantscha. Ils commembers dal comité da patrunadi han naginas obligaziuns finanzialas envers l'uniun.
Indemnmisaziun La suprastanza po indenmnisar comuunembers da la suprastanza e da l'uniun per lur expensas, sedutas e lavurs an interess da l'uniun. Ella dacida ara davart l'indemnnisaziun dal post admninistrativ (secretariat).
Post da controlla Il post da controlla consista da dus revisurs e d'in suppleant che vagnan alegids mnintga 3 onns. Els én reelegibels 3 giadas. Els examineschan la gestiun da l'uniun e dattan annualmain rapport an scrit par mauns da la radunanza da l'uniun.
V. Determinaziuns f inalas La dissoluziun de la PNR po vegnir decidida sulettamimain dad ina radunanza convocada exclusivamain par questa tractanda. Par prender questa decisiun dovri ina maioritad da vuschs da 2/3 dals commembers preschents.
L 'actuar La suprastanza exequescha la liquidaziun e ta In rapport ed il quint final per mauns da la radunanza. La radunanza da l'uniun decida davart l'applicaziun dad in aventuaI avanzaamant da las activas.
Registraziun an il register da commerzi La suprastanza ha da laschar registrar l'uniun en il register da commerzi dal Grischun.
Entrada en vigur Quests statuts én vegnids approvads a chaschun da la radunanza da fundaziun dals 7 da novembar 1992 ed entran immediatamain an vigur.
|